Voeg toe aan je favorieten

Bomenrij, houtkant, houtwal

BWK codes: kb, kh, kh(biotoop), khw

Waardering: Normaal (kh) tot goed ontwikkelde (kh*) hagen, houtkanten en houtwallen zijn ‘biologisch zeer waardevol’. Bomenrijen (kb, kb*) en minder goed ontwikkelde hagen, houtkanten en houtwallen (kh°, khw°) worden als ‘biologisch waardevol’ geëvalueerd. Zwak ontwikkelde bomenrijen (kb°) worden als ‘biologisch minder waardevol’ gewaardeerd. kh(biotoop) is altijd ‘biologisch zeer waardevol’.

Beschrijving: Van oudsher zijn bomenrijen, houtkanten en houtwallen aanwezig in het landschap. Oorspronkelijk dienden ze als perceelsscheiding, soms zijn het relicten van voormalig bosgebied. Tevens waren ze van groot belang als leveranciers van brand- en geriefhout, allerlei vruchten en als beschutting voor het vee. Voor de biodiversiteit hebben ze een grote waarde als refugium en verbindingselement tussen bosgebieden. Oude houtwallen en houtkanten herbergen vaak populaties van oud-bosplanten en/of minder algemene diersoorten. Het is dan ook logisch dat er bij de opmaak van de Biologische Waarderingskaart veel aandacht aan besteed is. Deze houtige opgaande lijnvormige landschapselementen zijn aan de hand van verschillende karteringseenheden in kaart gebracht.

Variatie: Bomenrijen, houtkanten en houtwallen zijn niet altijd in dezelfde mate van detail opgenomen. Naarmate het karteerproces vorderde, is er meer en meer aandacht aan besteed. Vooral kaartblad 16 geeft een sterke onderschatting, maar ook andere kaartbladen uit de eerste karteerjaren (in het bijzonder 19-20, 23, 27-28-36 en 31-39) hebben een schijnbaar lagere densiteit (zie voor verdere duiding Deel I § 4.3). Analyses tussen kaartbladen naar verschillen in dichtheden van lijnvormige kleine landschapselementen moeten dan ook met de nodige omzichtigheid gebeuren. Binnen een kaartblok kan dit wel, omdat dan de wijze van karteren en de karteerinspanning minder varieerde.
De ontwikkelingsgraad van een bomenrij of houtkant is in rekening gebracht bij de kartering. Jonge, ijle of onderbroken bomenrijen zijn aangeduid met kb°. Het kan ook gaan over bomenrijen van exoten (bv. Japanse sierkers, Italiaanse populier), hoewel deze meestal niet gekarteerd zijn. In een complex is kb° ook gebruikt voor een klein aantal bomen. Net zoals bij bomenrijen duidt kh° en khw° op onderbroken, ijle of jonge begroeiingen.
kb*, kh* en khw* staan voor dense, vitale bomenrijen en houtkanten, die veelal (bij complexen) een groot deel van of geheel het perceel omsluiten. Oude bomen zijn omwille van hun cultuurhistorische en natuurbehoudswaarde als kb of kb* gekarteerd, ongeacht het aantal. Ook voor zeer oude dreven of voor (populieren)rijen met maretak is kb* gebruikt.
In principe is het nooit de bedoeling geweest regelmatig onderhouden (tuin)hagen op te nemen in de kartering. Maar op de recentst gekarteerde westelijke kaartblokken 4-11-12, 5-13 en 21 zijn intensief onderhouden hagen in het landelijke gebied wel in kaart gebracht en aangeduid als kh°. Om enerzijds deze informatie niet verloren te laten gaan, maar anderzijds op vlak van de waardering een globaal kaartbeeld te behouden dat vergelijkbaar is met andere kaartblokken, is besloten de waardering in die gevallen toch op ‘biologisch minder waardevol’ te houden met de vermelding ‘m < (tuin)haag’ of ‘tuin’ in het dataveld ‘info’.
Normaal worden meidoornhagen (khcr) en houtkanten met doornstruwelen van eenstijlige meidoorn, al dan niet aangevuld met sleedoorn of wilde rozensoorten, (kh(sp)) van elkaar onderscheiden. Op de kaartblokken 16, 19-20, 31-39 en 33-41 is dit niet het geval en zijn alle doornhagen (dus ook meidoornhagen) als kh(sp) aangeduid.

Verspreiding

Bomenrijen en houtkanten komen nagenoeg overal voor. De Polderregio, de grote Kempense heidegebieden, de interfluvia van Haspengouw, de havens en de grote agglomeraties zijn armer aan bomenrijen en houtkanten. Opvallend hoge concentraties zijn er in tal van valleigebieden, de Vlaamse Ardennen en het Pajottenland, de centrale en oostelijke delen van zandig Vlaanderen, de zuidelijke Kempen en Voeren. Het kaartbeeld moet echter met de nodige omzichtigheid geïnterpreteerd worden omdat de bomenrijen en houtkanten niet overal even gedetailleerd in kaart gebracht zijn (zie verder onder variatie).

Beelden

Uitgebreide info

Beschrijving

+

Juridische bescherming

+

Klik hier voor meer uitleg over de gebruikte termen

+
Alles openklappen

Bron:

Floradatabank