De Belgische Biotische Index evalueert de kwaliteit van een waterloop door middel van de aan- of afwezigheid van met het blote oog zichtbare ongewervelde waterdiertjes. De BBI integreert twee factoren: de aan- of afwezigheid van verontreinigingsgevoelige soorten en het totale aantal aangetroffen soortengroepen.
De BBI wordt uitgedrukt op een schaal van 0 tot 10. Hierbij komt een waarde van 0 overeen met de slechtste (biologisch dood) en 10 met de beste kwaliteit
Het voordeel van een biotische index is dat er geen dure apparatuur nodig is om zuurstofgehaltes en vervuiling te meten. Het gestandaardiseerd vangen van zoetwaterongewervelden en deze op naam brengen met een tabel is voldoende om een benaderend idee te krijgen van de gemiddelde waterkwaliteit. In tegenstelling tot chemische en fysische parameters (zoals helderheid of nitraatgehalte) zal een biologische kwaliteit constanter zijn. Bij piekvervuilingen moet je net het geluk (of pech) hebben dat je een chemische meting doet tijdens de vervuiling. Verder kan de waterloop vrij proper water bevatten. In zo'n situatie zal het waterleven wel steeds minimaal aanwezig zijn, zodat ook bij proper water duidelijk wordt dat er wat aan de hand is.
De oorsprong van deze index is een Belgische norm van 1984. Hij maakt slechts een kleine discriminatie tussen de organismen die de aanwijzende groepen vormen en de soorten binnen één groep worden niet gevaloriseerd.
Deze index is dus weinig precies en voor sneller stromende rivieren met een betere kwaliteit zoals in Wallonië verkiest men een recentere Franse norm: De « Indice Biotique Global Normalisé français» (IBGN), die heeft bijvoorbeeld meer biodiversiteitsklassen, wat hem gevoeliger en preciezer maakt. In Vlaanderen wordt echter bijna uitsluitend de BBI toegepast, op de website van de VMM zijn de resultaten te vinden van een 1000-tal meetpunten.
De Pauw, N. et al. (1991). Macro-invertebraten en waterkwaliteit: determineersleutels voor zoetwatermacro-invertebraen en methoden ter bepaling van de waterkwaliteit. Dossiers stichting Leefmilieu, 11. Stichting Leefmilieu: Antwerpen. 316 pp.